Η Παναγία της καρδιά μας

Η Παναγία της καρδιά μας

Μεσημεράκι Τετάρτης. Το πλοίο της γραμμής μόλις έχει δέσει στο λιμάνι της Τήνου. Όχι σ’ εκείνο που κατέβαινες και έβλεπες αμέσως μπροστά σου τη μεγάλη ανηφόρα που οδηγεί στην Μεγαλόχαρη, αλλά στο άλλο, το καινούριο λιμάνι.

«Ορδές» τουριστών κατεβαίνουν ο ένας πίσω από τον άλλον  με βήμα ταχύ γιατι το πλοίο  θα αναχωρήσει άμεσα. Ανάμεσα τους μεγάλοι άνθρωποι, οικογένειες, μικρά και μεγάλα παιδιά. Ο επισκέπτης του νησιού της Μεγαλόχαρης δεν έχει συγκεκριμένο προφίλ. Η Παναγιά λειτουργεί  ενωτικά.  Όλες οι  ηλικίες, όλες οι  κουλτούρες, όλοι οι ταξιδιώτες είναι εδώ καλοδεχούμενοι. Τους υποδέχεται στοργικά σαν μάνα που ανοίγει το σπίτι της για να τους προσφέρει ανακούφιση.  Άλλοι θα πάνε κατευθείαν από το καράβι να προσκυνήσουν τη χάρη της, άλλοι θα προγραμματίσουν την επίσκεψη τους για αργότερα και άλλοι θα πάρουν  μια βαθιά ανάσα και θα ανέβουν γονατιστοί την μεγάλη ανηφόρα.

Γονατίζει ο κόσμος στο Μεγαλείο της…

Τα πόδια ματώνουν και τα δόντια σφίγγουν. Άραγε τι σκέφτεται κάποιος κάνοντας μια τέτοια επώδυνη  διαδρομή; θα σκεφτούμε όσοι δεν την έχουμε κάνει.

Για εκείνους που τραβούν γονατιστοί την ανηφόρα  ο πόνος της ψυχής τους επισκιάζει τον πόνο του σώματος τους. «Οι άνθρωποι έρχονται εδώ αυθόρμητα να «ακουμπήσουν» ότι έχουν στην ψυχή τους στο ιερό εικόνισμα. Άλλος πιστεύει ότι πρέπει να ανέβουν με τα γόνατα γιατι η Παναγιά τον βοήθησε και θέλει να δείξει ευγνωμοσύνη, άλλος πιστεύει ότι το δαχτυλίδι, το πολυτιμότερο της οικογένειας του πρέπει να το αφήσει ως ευγνωμοσύνη στην εικόνα της, άλλος πιστεύει  ότι πρέπει να φέρει ένα ασημένιο καντήλι που κάτω να κρέμεται το έμβλημα του θαύματος που έζησε ο ίδιος και η οικογένεια του» μας λέει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σύρου Δωρόθεος Β’  .

Οι καμπάνες ηχούν δυνατά, τα κεριά τρεμοσβήνουν από το δροσερό αεράκι που μπαίνει κάθε τόσο από τα παραθύρια του ναού και η ουρά για να φτάσεις στο ιερό προσκύνημα όσο περνάει η ώρα γίνεται και μεγαλύτερη. Ωστόσο η υπομονή εδώ δεν εξαντλείται ποτέ, όλοι περιμένουν υπομονετικά για να φτάσει η σειρά τους και να «κερδίσουν» τον δικό τους προσωπικό χρόνο με την Παναγιά. Και όσο περιμένεις τα μάτια σου χορταίνουν εικόνες, χρυσά και ασημένια τάματα που τα περισσότερα έχουν να σου διηγηθούν μια πονεμένη ιστορία κάποιου ανθρώπου που κάποτε η ζωή του «κρεμόταν» από μια κλωστή… Κάτω από τους Θόλους αυτού του Ναού αντηχούν οι παρακλήσεις των πιστών αλλά και οι ευχαριστίες τους που αξιώθηκαν να ζήσουν το θαύμα!

 

Ο Σεβασμιώτατος Δωρόθεος Β’ μας εξηγεί τον συμβολισμό που έχουν τα καντήλια του ναού. «Όπως βλέπετε τα καντήλια όλα μέσα στο ναό από κάτω αποτυπώνουν ένα γεγονός. Για παράδειγμα  βλέπετε ένα καράβι που βουλιάζει και στην τρύπα που το  χτύπησε έχει μπει μέσα ένα μεγάλο ψάρι.  Αυτό είναι αληθινό γεγονός, χτύπησε σε έναν βράχο και βυθιζόταν,  ο καπετάνιος παρακάλεσε την Παναγία και έτσι βγήκαν  όλοι ασφαλής».

Οι αφηγήσεις πολλές και όλες ενδιαφέρουσες, συγκινούν ακόμα και εκείνους που παλεύουν ακόμα μέσα τους για να πιστέψουν. Πόνος και θαύμα υπό το γαλήνιο, καθησυχαστικό της βλέμμα να αγγίζει τι πιο ευαίσθητες πτυχές των πιστών.

Δεν ήταν πάντα έτσι λένε… Όταν χρειάστηκε βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της μάχης. Δίπλα στα παιδιά της. Ψιλόλιγνη την είδαν, την άκουγαν  να τους εμψυχώνει για να παλέψουν για την λευτεριά.

Ο Αλέξανδρος Φλωράκης Δρ. Ιστορικός &  Λαογράφος μας θυμίζει ότι η Παναγιά της Τήνου δεν είναι μόνο ένα σύμβολο πίστης αλλά είχε πάντα  και εθνικό χαρακτήρα.  «Λόγω του γεγονότος ότι ήταν και Ευαγγελισμός η εικόνα θεωρήθηκε ως Ευαγγελισμός του γένους, ένας οιωνός νίκης και απελευθέρωσης από τον τουρκικό ζυγό. Από το 1940 και μετά όταν τον Δεκαπενταύγουστο ανήμερα Ιταλοί τορπίλισαν το πλοίο Έλλη το οποίο είχε έρθει εδώ για να αποδώσει τιμές θεωρήθηκε  ύβρις και  έθεσε στη λαϊκή συνείδηση την Παναγία. Αργότερα όταν ξέσπασε ο ελληνοϊταλικός πόλεμος την «έθεσε» επικεφαλής του στρατού μας. Πολλές είναι οι διηγήσεις για θαύματα και οράματα που έβλεπαν οι στρατιώτες στον πόλεμο. Όπως γράφει  ο Άγγελος Τερζάκης άφησε το νησί της και πήγε στο μέτωπο όπου την έβλεπαν να περπατάει ψηλόλιγνη και φωτεινή εναντίον των γραμμών των Ιταλών».

Ακόμα και αν το πέρασμα σου από την Τήνο είναι σύντομο δεν μπορείς να παραλείψεις την επίσκεψη σε μια από τις ομορφότερες Μονές του Αιγαίου, τη Μονή Κεχροβουνίου. Εκεί που ξεκίνησαν όλα το Καλοκαίρι του 1822.  Όταν στο ταπεινό κελί της  η αδελφή Πελαγία άκουσε τη φωνή της Παναγίας να της λέει: “Σκάψτε στο χωράφι του Αντωνίου Δοξαρά. Εκεί θα με βρείτε.”  Το όραμα ήρθε τρεις φορές.
Και τότε, άρχισαν να σκάβουν. Λέγεται ότι η Παναγιά είχε φανερωθεί δύο χρόνια νωρίτερα στον κηπουρο Μιχαλη Πολυζώη και του υπέδειξε το χωράφι του Αντώνιου Δοξαρά αλλά το εικόνισμα δεν είχε βρεθεί…
Και αυτή τη φορά στην αρχή, βρήκαν μόνο ερείπια παλαιάς εκκλησίας. Σκάβοντας στα θεμέλια της για να κτίσουν τον νέο Ναό, μάλιστα  την ημέρα του αγιασμού 01 Ιανουαρίου 1823 ανέβλυσε νερό από ένα ξεροπήγαδο της περιοχής, γεγονός που θεωρήθηκε θαύμα.

Οι ανασκαφές συνεχίζονταν  για την εύρεση της εικόνας και  στις 30 Ιανουαρίου η σκαπάνη ενός εργάτη χτύπησε και έκοψε στα δυο την εικόνα, αφήνοντας άθικτες τις µορφές του Αγγέλου και της Παναγίας.

Ο Δρ. Ιστορικός – Λαογράφος Αλέξανδρος  Φλωράκης  δίνει απάντηση στην απορία που δημιουργείται στους περισσότερους.  Πως κατάφερε να σωθεί η εικόνα; Σύμφωνα με μαρτυρία της εποχής, των αυτοπτών και συγκεκριμένα των αδελφών Καγκαδη, οι οποίοι έχουν συγγράψει την πρώτη ιστορία της ευρέσεως που τυπώθηκε στη Βενετία -10 χρόνια μετά την εύρεση- αναφέρουν ότι στο πίσω μέρος της εικόνας υπήρχε ένα υλικό μαύρο σαν πίσσα ίσως από την πυρπόληση του παλαιού ναού. Αυτό ήταν  που προστάτευσε την εικόνα. Επίσης η σκαπάνη χτύπησε την εικόνα κατά την ανασκαφή και την είχε χωρίσει στα δύο. Tο ένα κομμάτι έδειχνε τον Αρχάγγελο γαβριηλ και το άλλο την Παναγία . Στην συνέχεια τα ένωσαν για να έχουμε τη σημερινή εικόνα»

Βέβαια την σημερινή εικόνα δεν μπορείς τελικά να την δεις και να τη θαυμάσεις παρά μόνο να την αγγίξεις και να την αισθανθείς. Έχει καλυφθεί από τα πολλά τάματα των πιστών που θεωρούν ότι όσο πιο κοντά της είναι το τάμα τους τόσο περισσότερο θα εισακούεται η προσευχή τους. Όμως η Μεγαλόχαρη έχει αποδείξει ότι τα ακούει και τα νιώθει όλα.

Από πιστά αντίγραφα λοιπόν την βλέπουμε σε στάση προσευχής …Απέναντι της ο Αρχάγγελος Γαβριήλ κρατάει στα χέρια του έναν κρίνο ο οποίος συμβολίζει την αγνότητα ενώ το Άγιο Πνεύμα με τη μορφή του περιστεριού κατεβαίνει από τον ουρανό.

Σύμφωνα με τον Γενικό Αρχιερατικό ιεράς νήσος Τήνου Πρωτοπρεσβύτερο π. Γεώργιο Φανερό  τα νέα παιδιά είναι κάθε μέρα και πιο κοντά στην Παναγιά «Τα αναρίθμητα πλήθη  λοιπόν που έρχονται εδώ ζητούν την ευλογία της Παναγίας για κάθε επιθυμία τους όποια κι αν είναι αυτή πρωτίστως όμως έρχονται να ζητήσουν τη βοήθεια της Παναγίας και την υγεία τους για τους ίδιους προσωπικά για τους γονείς τους για τα αδέλφια τους για τα παιδιά τους για τους συγγενείς τους. Πριν από λίγο όπως είδατε είχαν έρθει από την Αμερική από το Ντουμπάι από τα Ηνωμένα Εμιράτα και από την Αυστραλία άνθρωποι έστω και αυθημερόν να προσκυνήσουν και να λάβουν την χάρη και την ευλογία της Παναγίας μας της Μεγαλόχαρης . Να γνωρίζετε λοιπόν ότι για τα νέα παιδιά η Παναγιά είναι σημείο αναφοράς, η Παναγιά της Τήνου ιδιαιτέρως»

 

Και πράγματι  τα λόγια του Πρωτοπρεσβύτερου επιβεβαιώνονται εάν γίνεις για κάποιες ώρες σιωπηλός παρατηρητής  των όσων εξελίσσονται μέσα και έξω από τον Ναο μια καθημερινή ημέρα στην καρδιά του Καλοκαιριού.

Κορίτσια και αγόρια υπερασπιζόμενα τις ενδυματολογικές τάσεις της εποχής, με smartphones στις τσέπες τους, gel στα μαλλιά ή σκουλαρίκι στην μύτη, για λίγα λεπτά κλείνουν τα μάτια και ψιθυρίζουν αυτά που τους βασανίζουν αλλά  και αυτά που ονειρεύονται.  Νιώθουν ότι μιλάνε στη μάνα τους. Ανοίγουν την ψυχή τους μπροστά στη γλυκύτητά της και αφήνονται στη χάρη της.

Το κάλεσμα της είναι για όλους λοιπόν.. Όπως λέει και ο Μητροπολίτης Σύρου κ. Δωρόθεος Β’

«Να έρθουν στην Τήνο,  όχι γονατιστοί, να έρθουν στην Τήνο. Να προσκυνήσουν την Αγία εικόνα και να πάρουν δύναμη από τη δύναμη που εκπέμπει αυτό το ιερό εικόνισμα. Η Παναγιά είναι ίδια παντού όπου κι αν επικαλεστεί κάποιος το όνομά της είναι παρούσα και τον ακούει. Η χάρης του θεού όμως δίνει αυτά τα ιερά σεβάσματα τα ιερά λείψανα που  έχουνε μια ιδιαίτερη χάρη προκειμένου να διδάσκεται και να ενισχύεται η πίστη! Τίποτα δεν είναι κενό, τίποτα δεν είναι λόγια για να λέγονται, αλλά όλα γίνονται πράξεις όταν πηγάζουν μέσα από την βαθιά πίστη του ανθρώπου.  Το ιερό αυτό εικόνισμα λοιπόν αναδεικνύει την πίστη μας σε μεγάλο βάθος μέσα στην ψυχή μας, στις ρίζες της ψυχής μας και είναι σα να μας μιλάει και να μας λέει συνεχίστε τον δρόμο της ζωής όσες δυσκολίες και να έχει.  Η  πίστη είναι η δύναμη και εγώ η μητέρα του θεού είμαι πάντοτε κοντά σας και δίπλα σας και όποτε χρειαστείτε θα μου δώσετε το χέρι σας να το κρατήσω. Βέβαια πάντα χρειάζεται η προσωπική πρωτοβουλία του κάθε ανθρώπου. Ο Θεός δεν  παρεμβαίνει αυτόματα στη ζωή μας, παρεμβαίνει όταν το αναζητήσουμε…»

Δεκαπενταύγουστος. Ημέρα Μεγάλη. Η εικόνα κατεβαίνει από το ιερό.
Την κρατούν στα χέρια ναυτικοί Η Τήνος γίνεται μια θάλασσα από κεράκια, δάκρυα, λιβάνι. Είναι το Πάσχα του καλοκαιριού. Η πανήγυρις της Παναγίας. Η Ελλάδα σκύβει με δέος και ευγνωμοσύνη στο Μεγαλείο της.

Όποιος την έχει επισκεφτεί έχει νιώσει τη δυνατή της παρουσία στην ψυχή του. Άνθρωποι που ζήτησαν να τους κάνει καλά. Πιστοί που έζησαν το θαύμα αναζητώντας ένα χέρι να κρατηθούν στις δύσκολες τους στιγμές…. Κάθε τάμα είναι κι ένα “ευχαριστώ” μια έκκληση για βοήθεια .

Η Παναγία της Τήνου είναι μια ζωντανή σχέση Με τον χρόνο, Με τον άνθρωπο, Με την Ελλάδα. Είναι εκεί …Για να μας  αγκαλιάζει όπως μόνο μια Μάνα ξέρει…